Radom ma nowy zabytek

piątek, 08 lipca 2011 08:49

Do rejestru zabytków trafił budynek Sądu Rejonowego, mieszczącego się przy ul. Żeromskiego 43/45 w Radomiu. Obiekt powstał w latach 1910-1919, według projektu architekta
Zygmunta Słomińskiego.

Został zbudowany w stylu neoklasycystycznym, dla Oddziału Banku Państwa. Następnie był siedzibą Banku Polskiego, a po II wojnie światowej Narodowego Banku Polskiego, dopiero od 2003 roku pełni funkcję siedziby Sądu Rejonowego.

Budynek z zachowanymi elewacjami, detalem architektonicznym, więźbą dachową oraz układem i dekoracją wnętrz stanowi charakterystyczny
i reprezentacyjny obiekt w pierzei, ulicy Żeromskiego.

Na szczególną uwagę zasługuje bogata w detal architektoniczny fasada budynku z reprezentacyjnym pseudportykiem w wielkim porządku doryckim. Wewnątrz główną oś kompozycyjną stanowi hol przesklepiony kolebką, z oknami półokrągłymi w lunetach, z rzędami pilastrów jońskich wspierających wydatny gzyms. Duże wartości zabytkowe posiada oryginalna więźba dachowa, zwłaszcza więźba kopuły wyróżniająca się doskonałym wykonawstwem.

Kolejna odznaka za opiekę nad zabytkami wręczona

wtorek, 05 lipca 2011 09:29

W minioną niedzielę, po mszy świętej w kościele w Broku (powiat ostrowski) ks. prałat Stanisław Skarżyński, były proboszcz parafii p.w. św. Andrzej Apostoła, otrzymał z rąk Rafała Nadolnego p.o. Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków złotą odznakę za opiekę nad zabytkami.

?Ksiądz to bardzo skromny człowiek, ale uparcie dążący do celu. Niestrudzenie podejmował kolejne wysiłki w celu wydobycia i utrwalenia walorów historycznych i artystycznych zabytkowej świątyni? ? mówiła Elżbieta Olejak Kierownik Delegatury Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Ostrołęce. To szczególne odznaczenie przyznawane przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego ks. Skarżyński otrzymał za przeprowadzenie w kościele
w Broku prac renowacyjnych i konserwatorskich.

Prace trwały nieustannie od 1992 roku. W pierwszej kolejności naprawiono mury kościoła, wymieniono pokrycie dachu  - na blachę miedzianą, zagospodarowano teren wokół świątyni wraz z pielęgnacja i zabezpieczeniem starodrzewia i ogrodzeniem. Przeprowadzono również prace konserwatorskie przy renesansowej polichromii, a także specjalistyczne prace konserwatorskie, w wyniku których odkryto malowidła na sklepieniu nawy głównej. Równolegle była prowadzona konserwacja ołtarza głównego, ołtarzy bocznych, ambony
i chrzcielnicy. Konserwacja trwała do 2003 roku, w tym też czasie Parafia uhonorowana została nagrodą Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego ?Zabytek zadbany?.

Kościół Parafialny pw. św. Andrzeja Apostoła w Broku wpisany został do rejestru zabytków w 1958 roku, jako jeden z najcenniejszych przykładów gotycko-renesansowej architektury sakralnej na Mazowszu. Zaliczany jest do kościołów, tzw. grupy pułtuskiej. Budowę kościoła rozpoczęto w latach 1542-1545 z inicjatywy biskupa Samuela Maciejowskiego, ukończono natomiast staraniem biskupa Andrzeja Noskowskiego przed 1560 rokiem. W XIX wieku kościół został rozbudowany o dwie kaplice boczne wraz z kruchtą od strony zachodniej.

Kościół w Broku:

        

Cmentarz żydowski w Śniadkowie Górnym pod ochroną

poniedziałek, 04 lipca 2011 12:12

Cmentarz w gminie Sobienie ? Jeziory  został wpisany do rejestru zabytków ze względu na wartości historyczne, jako miejsce spoczynku lokalnej społeczności żydowskiej, ale także ze względu na walory artystyczne pojedynczych macew, których polichromie decydują o unikatowym charakterze cmentarza ? mówi Rafał Nadolny p.o. Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków

Kirkut założony został przed 1868 rokiem i stanowi miejsce pochówku lokalnej społeczności żydowskiej, przede wszystkim mieszkańców Sobieni - Jezior. Z dokumentów Archiwum Ringelbluma Żydowskiego Instytutu Historycznego wynika, że w czasie wojny na cmentarzu żydowskim w Śniadkowie żołnierze niemieccy dokonywali egzekucji ludności żydowskiej. Stąd przypuszczenie że na terenie cmentarza są również masowe groby ofiar. Dotychczas zinwentaryzowano 514 macew wykonanych głównie
z piaskowca oraz 639 inskrypcji. Większość zachowanych nagrobków pochodzi z dwóch pierwszych dekad XX wieku. Najstarsza macewa pochodzi z 1868 roku, a najpóźniejsze z 1940.

Żydzi zostali sprowadzeni do Sobieni ? Jezior  przez  założyciela miejscowości ? Jacka Jezierskiego pod koniec XVIII w. W przede dniu wybuchu II wojny światowej w miasteczku mieszkało 1700 osób wyznania mojżeszowego. W grudniu 1939 roku okolicę gminy zajęły wojska hitlerowskie. Żydzi zostali zamknięci w getcie w Sobieniach ? Jeziorach, w obrębie którego znajdował się również cmentarz. Z czasem getto przepełniło się, za sprawą napływu ludności z innych przyległych miejscowości, m.in. ze zbombardowanego Garwolina. . W 1941 roku getto zamknięto, a jego mieszkańców wywieziono do Treblinki.

W listopadzie 1942 roku Niemcy nakazali wyłożyć macewami z cmentarza żydowskiego teren wokół zamkniętej wcześniej plebanii. Aby to wykonać pracownicy cieli płyty na pół, a następnie odcinali zwieńczenia nagrobków, uzyskując tym samym pożądany kształt płyty chodnikowej.

W 2003 roku nagrobki stanowiące dotąd obejście plebanii przeniesiono na teren przedwojennej nekropolii. Kolejną partię macew zdemontowano w 2009 roku z posesji sąsiadującej z kościołem. Ostatnia partia płyt została przewieziona na teren kirkutu w 2010 roku. W momencie odsłonięcia 45% macew posiadało zachowane polichromie. Usytuowanie nagrobków licem do ziemi, uchroniło płyty przed działaniem szkodliwych czynników atmosferycznych.

artykuł napisano na podsatwie opracowania Dr Emunah Nachmany Gafny