Modernistyczny pawilon przy Szarej 10A w Warszawie zabytkiem

poniedziałek, 24 kwietnia 2017 09:21

Jakub Lewicki – Mazowiecki Wojewódzki Konserwator Zabytków podpisał decyzję o wpisie do rejestru zabytków pawilonu, wzniesionego na początku lat 70. XX w., położonego w Warszawie przy ul. Szarej 10A z uwagi na zachowane wartości artystyczne i naukowe. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

Postępowanie wszczęto po rozpatrzeniu wniosku organizacji społecznych: Stowarzyszenia „Miasto Jest Nasze” oraz Stowarzyszenia Miłośników Ziemi Mazowieckiej MASŁAW.

Obiekt jest jednym z niewielu już zachowanych „lekkich” śródmiejskich pawilonów, który przetrwał próbę czasu i nie uległ przekształceniom. Na potrzeby Komitetu Centralnego Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej – inwestora budynku, powstał nowoczesny w wyrazie kompleks hotelowy złożony z prostopadłościennego, dziewięciopiętrowego, masywu hotelowego uzupełnionego o znacznie niższy, dwukondygnacyjny pawilon restauracyjny, wchodzący w przestrzeń otaczającego parku, zespolony jednokondygnacyjnym łącznikiem z budynkiem głównym.

Bryle budynku nadano dynamiczny charakter poprzez nadwieszenie górnej kondygnacji, wyodrębnionej masywną ramą konstrukcyjną o wielobocznie kształtowanych płaszczyznach bocznych. Wykończone mozaiką i jasnym tynkiem kontrastują z ocienionymi, przeszklonymi ścianami dolnej kondygnacji, osadzonymi na proscenium tarasu zamykającego nieco wyniesioną kondygnację piwniczną. Pawilon otrzymał spójnie zaprojektowany wystrój, zarówno od strony zewnętrznej, jak i wewnątrz. Cennym jego elementem są abstrakcyjne dekoracje ścienne najprawdopodobniej autorstwa Kazimierza Gąsiorowskiego, wykonane z różnobarwnych odłamków kamiennych i szklanych, pokrywające większość elewacji, a także ściany pomieszczeń wewnątrz budynku. Sale kawiarni i restauracji wykończono jasno i ciemnobrązowymi, drewnianymi panelami zharmonizowanymi z oświetleniem zainstalowanym w kasetonach podwieszanego sufitu bądź w przyściennych, wydłużonych kinkietach. Spójny charakter wnętrza uzyskano również poprzez zastosowanie metaloplastyki, wspomnianej kraty złożonej z modułów, zawierających ażurowy ornament zestawiony z kółek i krzywek oraz balustrady schodów, w których metalowe pręty i ozdobniki ujęto masywnym drewnianym pochwytem.

Z uwagi na skalę budynku, jego kontekst przestrzenny oraz wskazaną grę brył, ochronie winien podlegać gabaryt i forma obiektu oraz rozwiązania materiałowe, zastosowane zarówno na zewnątrz, jak i wewnątrz obiektu, w szczególności wyżej wymienione elementy jego wystroju plastycznego.

Decyzja nie jest ostateczna. Stronom przysługuje odwołanie do Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Wesołego Alleluja!

środa, 12 kwietnia 2017 13:41

Radosnych, pogodnych i zdrowych Świąt Wielkiej Nocy,
spędzonych w miłej, rodzinnej atmosferze, a także pogody ducha i wszelkiego dobra
życzy
Mazowiecki Wojewódzki Konserwator Zabytków
prof. dr hab. Jakub Lewicki
oraz
pracownicy Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków
w Warszawie

*Figura Zmartwychwstałego Jezusa z kościoła w Żukowie, gm. Grodzisk Mazowiecki

Oświadczenie w sprawie budynku Rotundy w Warszawie

poniedziałek, 03 kwietnia 2017 13:56

Po zapoznaniu się z dokumentami i po starannej analizie zagadnienia podjąłem decyzję o niewszczynaniu postępowania o wpis do rejestru zabytków Rotundy PKO. Obecnie został już rozstrzygnięty konkurs na nowy projekt budynku, został wyłoniony projektant i wykonawca inwestycji, zawarto wszystkie niezbędne umowy, a budowla została częściowo rozebrana. Na wpis do rejestru zabytków jest już za późno. Wpis do rejestru zabytków spowodowałoby konieczność wykonania na nowo dokumentacji projektowej, a także renegocjację lub zerwanie wszystkich umów z projektantami i wykonawcami. Konieczne byłoby także powtórzenie konkursu i szukania zupełnie nowych rozwiązań projektowych oraz uzyskanie niezbędnych pozwoleń. Groziłoby to zatrzymaniem inwestycji na kilka lat i pozostawieniem częściowo rozebranego budynku Rotundy PKO. Spowodowałoby także konflikty pomiędzy inwestorem, wyłonionymi projektantami i wykonawcami, a także wiązałoby się z koniecznością zapłacenia wysokich odszkodowań.

Z przykrością muszę stwierdzić, że obecna sytuacja jest efektem niedostatecznego rozpoznania sprawy przez Stołecznego Konserwatora Zabytków Piotra Brabandera w styczniu 2015 roku i uzgodnienia pozwolenia na rozbiórkę budynku Rotundy PKO, które nie rozpoznawało faktycznego stanu budynku. W decyzji tej Piotr Brabander nie zauważył zachowania oryginalnych elementów budowli pochodzących z czasu powstania budynku. Także Barbara Jezierska, ówczesny Wojewódzki Konserwator Zabytków nie podjęła w 2010 roku decyzji o wpisaniu budynku Rotundy PKO do rejestru zabytków. Dokonany wówczas wpis umożliwiłby wykonanie projektów szanujących i zachowujących autentyczną substancję budowli.

Stoję na stanowisku szanowania prawa. Zadaniem Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków jest nie tylko budowanie dobrego klimatu wobec zabytków, ale także podejmowanie działań na rzecz ich zachowania i ochrony. Dlatego też w obecnej sytuacji jedynym możliwym rozwiązaniem jest współdziałanie z inwestorem i powołanie wspólnej komisji specjalistów oceniającej, które z oryginalnych elementów Rotundy będą mogły być wykorzystane w nowym budynku. Tylko to rozwiązanie nie zatrzyma rozpoczętej inwestycji i umożliwi zachowanie uznanych za wartościowe fragmentów Rotundy. Dołożę wszelkich starań, aby możliwie najwięcej elementów dawnej budowli udało się zachować.