Willa przy Belwederskiej 44 A w Warszawie w rejestrze zabytków

poniedziałek, 07 października 2013 16:00

Willa powstała w 1927 roku według projektu Józefa Czajkowskiego, została wpisana do rejestru zabytków.

Budynek usytuowany jest na skarpie wiślanej na południe od Belwederu. Powstał w 1927 lub 1928 roku dla rodziny Wilkoszewskich, na miejscu kamieniczki z początku XIX wieku. Jego obecna forma różni się od pierwotnej, co jest rezultatem późniejszych przebudów. Jednak mimo przekształceń, budynek zachował zarówno we wnętrzach, jak i zewnętrznej strukturze znaczące partie oryginalnej substancji, warte zachowania i ochrony.

Bryła willi zyskała skromne, lecz eleganckie opracowanie architektoniczne., a struktura wnętrz odznaczała się dużą klarownością. Na parterze, wokół centralnie zaprojektowanego hallu, rozmieszczono pomieszczenia reprezentacyjne: na stronę wschodnią wychodziły jadalnia z wykuszem oraz salon, na zachodnią –gabinet i klatka schodowa. Na piętrze ulokowano pokoje sypialne, w przestrzeni poddasza zaś pracownię malarską (w wystawce północnej) oraz służbówkę. Część gospodarcza znalazła się w skrzydle i północnej części przyziemia oraz piwnicy. Wnętrza zostały staranne opracowane pod względem architektonicznym. Pierwotnie hall przekrywał rzeźbiarsko kształtowany strop z kryształowym wzorem. Podłogi wyłożone były parkietami, w większości niestety nieistniejącymi. Zachowały się wyłożone drewnem schody, zaopatrzone w balustrady z tego samego materiału, z rzeźbionymi zaciosowo słupkami i balustradami, tworzącymi ornament kryształkowy. W hallu, jadalnym i salonie umieszczono kominki z kamiennymi obramowaniami i ozdobnymi kratami. Drzwi wejściowe podkreślono płaskorzeźbioną, geometryczną dekoracją z motywami góralskich słoneczek. Drzwi reprezentacyjnych pomieszczeń parteru ozdobiono dekoracyjnymi płycinami o barokizujących liniach obramienia i stylistycznie dopasowanymi opaskami; wejścia do pokojów wyższych pięter otrzymały skromniejszą dekorację. Zachowała się również część okien skrzynkowych ze szprosowymi podziałami i oryginalnymi okuciami oraz fragmenty wewnętrznych okiennic (w jadalni).

Istotną kwestią jest tu osoba projektanta. Willa Wilkoszewskich jest jedną z nielicznych zachowanych realizacji architektonicznych Józefa Czajkowskiego – malarza, rzeźbiarza, projektanta wnętrz i mebli i wreszcie architekta, twórcy pawilonu polskiego na wystawie paryskiej 1925 roku – obiektu mającego wyjątkowe znaczenie dla kształtowania stylu narodowego. Willa zrealizowana została niedługo po paryskiej wystawie; projektant zastosował w niej rozwiązania analogiczne do tych użytych w pawilonie (dziedziniec wejściowy otoczony krużgankiem, zaciosowe i kryształkowe motywy zdobnicze). Forma budynku jest charakterystyczna dla okresu poszukiwań stylu polskiego. W układzie przestrzennym i detalach willi czytelne są odniesienia do architektury historycznej, zwłaszcza czasów baroku. Podwórze wejściowe stanowi wspomnienie reprezentacyjnych dziedzińców pałacowych. Osiowy układ elewacji ogrodowej i geometryczne rozplanowanie samego ogrodu mają charakter barokowy. Nawiązania do sztuki ludowej, zwłaszcza zakopiańskiej, widoczne są w motywach dekoracyjnych elewacji, balustrady klatki schodowej, drzwi wejściowych oraz krat.

Należy podkreślić, że realizacja jest także ciekawym rozwiązaniem pod względem projektowym. Bryła obiektu została zręcznie wpisana w złożony kontekst przestrzenny (opadający teren posesji, ukośny przebieg ulicy, układ zabudowy sąsiednich działek), z dopasowaniem do stron świata. Interesująco zakomponowano zwłaszcza strefę wejściową, gdzie brak ścisłej symetrii wpłynął na uzyskanie malowniczej bryły o indywidualnym wyrazie.

W celu ochrony wartości widokowych zabytku, do rejestru wpisano również jego otoczenie. Obiekt posiada wartości artystyczne i naukowe i z tego względu MWKZ wpisał go do rejestru zabytków.

Zaproszenie na konferencję „Finansowanie działań rewitalizacyjnych w nowej perspektywie finansowej”

wtorek, 01 października 2013 11:44

Ogólnopolska konferencja specjalistyczna pod honorowym patronatem Ministra Rozwoju Regionalnego, odbędzie się 3-4 października w Żyrardowie.

Od dwóch lat realizowany jest program „Szansa dla Zabytków”, w ramach którego udało się stworzyć swego rodzaju „think tank” ekspertów, praktyków z szeroko pojmowanego sektora zabytków i rewitalizacji. Wiele czasu i uwagi w naszych pracach poświęcamy kwestii finansowania, stanowiącej element konieczny dla prowadzenia jakichkolwiek działań rewitalizacyjnych i konserwatorskich. Obecnie zbliżamy się do nowego okresu programowania, a co za tym idzie, zmian dających nowe możliwości w zakresie finansowania nakładów na rewitalizację i zabytki. Gros środków dostępnych w latach 2014 – 2020 będzie instrumentami zwrotnymi, skierowanymi również do projektów generujących dochód i prywatnych przedsiębiorców. Już w tej chwili możemy ocenić, jak sprawdzają się podobne rozwiązania na przykładzie działania Inicjatywy JESSICA, realizowanej w województwie wielkopolskim, zachodniopomorskim, pomorskim, śląskim i mazowieckim. Dodatkowo, w Ministerstwie Rozwoju Regionalnego trwają konsultacje założeń Polityki Miejskiej, mającej stać się platformą zrównoważonego rozwoju miast i przeciwdziałania dezurbanizacji, a co za tym idzie determinującej podejmowane działania rewitalizacyjne i metody ich finansowania. Podczas spotkania, przedstawiciele Ministerstwa Rozwoju Regionalnego zaprezentują stan prac nad Polityką Miejską oraz odbędzie się dyskusja, do której już teraz Państwa zachęcamy. Obejmie ona dotychczasowe doświadczenia na polu Inicjatywy JESSICA.

W imieniu organizatorów proszę o rejestrację poprzez formularz dostępny pod adresem http://ewidencjazabytkow.pl/formularz i zapraszam na to wydarzenie, które odbędzie się w zabytkowym budynku Resursy w Żyrardowie, przy ulicy 1 Maja 45.

Szczegółowy program konferencji znajduje się tutaj.

Konferencja „Sieć Najciekawszych Wsi”

czwartek, 26 września 2013 14:08

Rafał Nadolny – Mazowiecki Wojewódzki Konserwator Zabytków wziął udział w konferencji „Sieć Najciekawszych Wsi - sposób na zachowanie dziedzictwa kulturowego wsi w Polsce”, która z inicjatywy Polskiej Sieci Odnowy i Rozwoju Wsi, odbyła się 3 października 2013 roku w Pałacu Prezydenckim.

Sieć Najciekawszych Wsi (SNW), zgodnie z koncepcją jej utworzenia, ma stać się markowym produktem turystycznym o walorach i wymogach podobnych do standardów sieci istniejących w Europie i poza nią. Tą koncepcję przyjęła do realizacji Polska Sieć Odnowy i Rozwoju Wsi (PSORW). Opracowania dotyczące tworzenia SNW znajdują się na stronie http://www.psorw.odnowawsi.pl/ Według takiego podejścia, strategią rozwoju miejscowości i źródłem generowania przychodów, będzie oferowanie atrakcyjnego pobytu, możliwego dzięki walorom dziedzictwa kulturowego („wsie dziedzictwa”) oraz/lub wydarzeniom, atrakcjom, produktom („wsie przeżyć”). Wymaga to spełnienia określonych kryteriów uczestnictwa, gwarantujących odpowiednią jakość oferty w skali całej sieci.
Była również mowa o projektach wdrożeniowych, mających doprowadzić do wyłonienia w każdym województwie wsi o odpowiednim potencjale oraz przygotować je do włączenia do Sieci. W wyniku realizacji takich projektów powstanie pula miejscowości, które przyjmą i będą realizować plan działań dostosowawczych. Po spełnieniu kryteriów przez poszczególne wsie, możliwe będzie formalne zaistnienie Sieci – początkowo w formule roboczej (dla przygotowania swej oferty rynkowej), a następnie w roli operatora oferty.
W konferencji wzięli udział wójtowie i burmistrzowie gmin członkowskich PSORW, członkowie zarządów województw odpowiadających za funkcjonowanie sekretariatów regionalnych KSOW, wojewódzcy konserwatorzy zabytków oraz przedstawiciele nauki – grono potencjalnych partnerów projektów wdrożeniowych.

Więcej informacji o konferencji znajduje się na tutaj i tutaj.

Zapraszam do lektury artykułu Wojewody Opolskiego - Ryszarda Wilczyńskiego, który znajduje się tu.